Niet iedereen hoeft lid van PINT te zijn om aan te schuiven op een PINT-proefavond. De proevers zijn gekomen om bijzondere bieren te proeven, maar ook om te luisteren naar de bevlogen bierverhalen van StiBON-sommelier Johan Tiegelaar. Ja, het StiBON waar PINT de grondlegger van was. Het thema van vanavond: Pasen.
Deelnemer Marjan proeft
Tekst en foto’s:
Gerard Velders
Z’Onder Zeil
Het mahoniebruine café Z’Onder Zeil ligt midden in Steenbergen, aan de haven. Op tien meter afstand van het water. Net geen 14.000 inwoners in deze West-Brabantse plaats. Maar wel veel tradities krijg ik te horen.
De vader van eigenaar Rémy Vermeulen, Tom Vermeulen, heeft in de jaren vijftig twee panden gekocht op de Kade en die eigenhandig verbouwd. Hij was scheepstimmerman. De bijna tachtig jarige Tom komt nog steeds twee keer in de week een biertje drinken. De bar, de tafels en het barblad zelf zijn gemaakt uit één boom, mahonie. Zelf alles gezaagd en gemonteerd uit de boom die een doorsnee had van 1.50 meter. De halfronde bar bestaat slechts uit twee stukken hout. Op de bar een prachtige originele tap van ruim 130 jaar oud, afkomstig van het voormalige hotel de Reijer in Fijnaart. Vroeger ging er ijs op de spiraal in de tap en verkreeg men koud bier.
Naast het cafégedeelte waar ongeveer 35 man kunnen zitten, is er ook nog een restaurant waar eenzelfde aantal kan plaats nemen aan tafels.
Brugse Zot
De PINT-proeverijen, waar meestal 8 tot 15 mannen en vrouwen aan tafel zitten, worden hier maandelijks al gehouden vanaf 2010. Rémy, ook StiBON-sommelier, is er mee begonnen en de laatste tijd heeft Johan het woord. Johan is plantenveredelaar in groengewassen, een heel andere hoek, maar wel altijd met bier bezig geweest. Er wordt vanavond niet blind geproefd.
Het eerste bier dat geproefd gaat worden is de Brugse Zot. Op de vraag wat dit nu met Pasen te maken heeft zegt Johan dat we aan de periode vóór Pasen moeten denken. Iemand van het gezelschap opperde ‘zwarte zaterdag’, maar dat was niet goed. Carnaval is 40 dagen voor Pasen en dan speelt de nar een hoofdrol, vooral in Steenbergen. In de vastentijd mocht je van paus Pius V wel bier drinken. Er was ooit eens een vaatje bier naar hem gestuurd en dat was compleet verzuurd. “Als de mensen dit bocht willen drinken in vastentijd, mag dat van mij”, aldus de Paus. De pijpleiding van de Brugse brouwerij naar de bottelarij kwam ook nog ter sprake.
PaasIJ
Johan stelt dat er al eieren gekleurd werden vanaf 600 voor Christus. Het verstoppen van Paaseieren schijnt een van oorsprong Duitse traditie te zijn. In 1684 werd hier al over geschreven.
Bij het invoeren van de vasten werd er door de christelijke kerken een verbod afgekondigd op het eten van eieren. Het is uiteindelijk verworden tot een symbool van vruchtbaarheid. Over brouwerij het IJ weet hij nog te vertellen dat er boven de bar lampen hangen van struisvogeleieren. En dat de toenmalige eigenaar en brouwer, Kaspar Peterson, de tekst heeft geschreven van het liedje van Drukwerk: Je Loog Tegen Mij.
Paix Dieu
Dit bier zou alleen worden gebrouwen bij Volle Maan, aldus het etiket, en de afdeling marketing. Op het etiket staat een prachtige maan afgebeeld. Wat dit nu met Pasen te maken heeft? Alles! Pasen wordt altijd gevierd op de eerste zondag na de eerste volle maan in de Lente. De proevers proeven verschil tussen dit bier uit flesjes en het bier dat regelmatig op tap is te verkrijgen. Waardoor het verschil in bier op tap en fles is, kon niet worden verklaard. Ad vond dit een bier naar zijn smaak.
Deelnemer Patrick ruikt geconcentreerd…
… en inspecteert het bier grondig.
De proevers achter het raam
Rémy Vermeulen
Hier moet je zijn, bij Z’Onder Zeil
Aandachtige proevers
Boskeun
Jarenlang het enige officiële Belgische paasbier. Dit amberkleurige bier van met een alcoholpercentage tussen de 9 en 10,5 % alcohol wordt speciaal gebrouwen voor Pasen. Het kan volgens Johan alleen verkregen worden door het telefonisch te reserveren en het veertien dagen voor Pasen zelf af te halen bij de brouwerij.
Een van de oorspronkelijke brouwers was ooit slaags geraakt met zijn broer en werd gewond aan de bovenlip. Deze hazelip bezorgde hem de bijnaam “keun”, later verlengd tot “boskeun”. Tegenwoordig is alleen Kris Herteleer nog verbonden aan de brouwerij. Johan zelf heeft jaren geleden een rondleiding gekregen van de moeder van de destijds nog brouwende broers Herteleer, die tot op hoge leeftijd rondleidingen verzorgd heeft door deze bijzondere authentieke brouwerij
Barista Chocolate Quad
Tegenwoordig kun je in het begin van de lente al uitgebreid chocolade Paashazen kopen in de diverse supermarkten. En hier hebben we meteen de link met dit bier te pakken. Een dijk van een chocoladesmaak uit de ketels van kasteelbrouwerij van Vanhonsebrouck. Met maar liefst 11% alcohol meteen het zwaarste bier van de avond. Toetsen van caramel en toffee voeren een gevecht om smaak met de mooie hopbitters. Een stout of een porter? Het kan allebei met dit bijna gitzwarte bier. Hoe je dit bier moet inschenken is keurig te zien in een filmpje op de site van Vanhonsebrouck.
Aan het einde van deze mooi avond ontvangt Johan een pen met zijn eigen voornaam erin gegraveerd. Gewoon een bedankje van de proevers omdat Johan al jarenlang deze proeverijen vakkundig verzorgt. Dank Johan.
Z’Onder Zeil
Kade 3, 4651 BS Steenbergen
0167-538399
genieten@zonderzeil.nl /www.zonderzeil.nl
En Ad vindt het lekker
