Onlangs noemde Arjen Lubach Weesp een plek waar iedereen overstapt, waar niemand wil blijven, maar waar ze wel koffie hebben. Op zaterdag 6 september wilden wij echter graag blijven in Weesp. Daar werd namelijk alweer het zesde PINT-evenement, voorheen Ledenfestival, gehouden, deze keer bij brouwerij Wispe. Een jubileumeditie, want PINT bestaat dit jaar 45 jaar en dat moest gevierd worden met een grote verzameling van enthousiaste bierliefhebbers, uiteraard het jubileumbier, vele andere brouwsels, leuke extra activiteiten, prijsuitreikingen, en dit alles onder begeleiding van sfeervolle muziek en schitterend weer.
PINT-event bij Wispe
Tekst: Lisette van Scharrenburg
Foto’s: Jacques Bertens, Lisette van Scharrenburg, Jan Nieuwenhuis
In 2020 stond er in PINT Magazine al een artikel over de opening van Wispe (de oude benaming voor Weesp) in de Sint Laurentiuskerk. Hoe de drie broers Vellenga (onder wie één dominee) na vijf jaar zwoegen met veel tegenslagen (onder andere een kerktoren die afbrandde) met behulp van crowdfunding een spiksplinternieuwe brouwerij neerzetten. Met blinkende koperen ketels die toen nog leeg waren, de jeneverdistilleerderij naast de brouwerij in aanbouw en met plannen voor een terras en winkel.
Anno 2025 zijn er al ontelbare liters bier door de leidingen gestroomd, stookt Het Anker al jarenlang jenever, is de winkel een feit, mogen de ketels wel weer eens gepoetst worden en wordt er tijdens het PINT-evenement dankbaar gebruikgemaakt van het uitgebreide terras op deze misschien wel laatste mooie zomerse zaterdag van het jaar.
Meer dan tweehonderd festivalbezoekers wisten brouwerij Wispe te vinden, wat overigens niet zo moeilijk was, want wanneer je de bordjes centrum volgde, zag je de kerktoren al vanzelf in de verte opdoemen.
Saffier
Zelfs al voor de officiële openingstijd van het festival vullen de terrasbanken zich met bezoekers. De lome en relaxte klanken van het jazzensemble passen goed bij de zomerse temperaturen en doen ons al helemaal in vakantiesferen onderdompelen. PINT-leden kunnen als welkomstdrankje kiezen voor het nieuwe jubileumbier, de Saffier (tijdens het Noord-Hollands Bierfestival veel gevraagd, maar nog niet beschikbaar en daarom voor een aantal leden toch de eerste kennismaking), of de Robijn, waarvan vijf jaar geleden tijdens het festival bij Mommeriete het eerste vat werd aangeslagen en die blijkbaar nog steeds niet op is.
De Saffier (een session New England IPA ) komt bij deze temperaturen toch beter tot zijn recht en vindt gretig aftrek. Gelukkig is er ook een ruime keuze aan andere lichtere en wat frissere bieren op het festival, zoals bijvoorbeeld de Kite (session IPA) van brouwerij Solaes uit Goeree-Overflakkee of The Passion (witbier met passiefruit) van de ook al van een eiland afkomstige Ouwe Skilder Brouwerij (OSB) uit Texel. Al komen liefhebbers van donkere bieren zeker ook aan hun trekken en zijn er daarnaast nog allerlei bierstijlen van de gastheer zelf te ontdekken. De in de folder genoemde Kaapse Brouwers konden helaas niet komen en werden vervangen door Rock City uit Amersfoort.
Vaartochtje
Op een PINT-festival is er altijd een speciale activiteit, zoals bijvoorbeeld een rondleiding of tramritje en bij een brouwerij zo mooi gelegen aan het water is een boottochtje toch wel weer een logische en aangename keuze. En niet zomaar een boot, want is dit nu een vaartuig of een huis?
We stappen aan boord van het vuurliniehuisje: een houten constructie op een varend onderstel. Dit huisje is een kopie van de houten huizen van de vuurlinie. Deze werden vroeger gebouwd in een strook land aangrenzend aan de forten van de waterlinie, zodat ze snel konden worden afgebroken als de Spanjaarden in aantocht waren. Zo vertelt molenaar en jeneverstoker Christian Pfeiffer binnen in het huisje, terwijl hij op een oude landkaart aan de muur wijst, nog veel meer over de geschiedenis van Weesp, altijd nauw verweven met die van Amsterdam. “Amsterdam had Weesp kunnen zijn en Weesp Amsterdam”. Alleen lag Amsterdam gunstiger en werd het minder geplunderd of in de fik gestoken.
Weesp ontstond, zoals zoveel nederzettingen, op een kruispunt van twee rivieren, de Vecht en de Smal Weesp, volgens een vermelding in een oud geschrift zelfs nog eerder dan Amsterdam. Het stadje had in de middeleeuwen door het schone water van de Vecht een levendige bierindustrie met wel 35 brouwerijen, waarvan het bier voor een groot deel naar Amsterdam geëxporteerd werd. Echter, door de uitvinding van de destillatietechniek (het onttrekken van alcohol uit een laag-alcoholische drank om daar een hoog- alcoholische drank mee te maken) werden veel brouwerijen omgebouwd tot jeneverstokerijen.
Een factor die hier ook aan bijdroeg was de uitbraak van de pest, waardoor er veel behoefte ontstond aan medicinale en desinfecterende drank. Voorstaande was overigens niet zo gek als je bedenkt dat bier en jenever bijna dezelfde ingrediënten hadden: graan en water (en dan bij het bier nog wat hop erbij).
Jeneverhoofdstad
In de zeventiende eeuw was Weesp zelfs de jeneverhoofdstad van Nederland (en, omdat het alleen in Nederland gemaakt werd, zelfs van de wereld). Die stokerijen huisden vaak in molens, omdat daar het graan voor de sterke drank werd gemalen, en zo raakte Christian gefascineerd door de geschiedenis van de jenever. Hij vond in het archief een oud recept uit 1630, slaagde na vele pogingen erin dit na te maken, en begon in 2016 zijn eigen jeneverstokerij. Hij zocht de samenwerking met de brouwende broers en nam in 2020 zijn intrek in de Sint Laurentiuskerk, zodat de bier-jenevercirkel weer rond was.
Molen
Na deze geschiedenisles worden we losgelaten aan wal en mogen we een kijkje nemen in de ambachtelijke graanmolen van Christian, genaamd De Vriendschap.
Ik ben blij dat ik in de eerste van drie uitverkochte sessies was ingedeeld. Om te manoeuvreren tussen de grote tandwielen en andere machinerie, met overal grote zakken graan opgestapeld, moet je je hoofd erbij houden. Het langs de steile trappetjes omhoog en later weer naar beneden (“Houd je gezicht naar de trap”) klauteren, vergt helemaal opperste concentratie. Als ik onder de molenwieken op de bovenste verdieping sta, met een mooi uitzicht over de kronkelende Vecht, maar ook met een doorkijkje tussen de kieren van de houten planken, constateer ik dat zo’n molen toch best hoog is.
Tijdens de terugreis worden we getrakteerd op een glaasje van de volgens die ambachtelijke werkwijze gemaakte Weesper jenever, vergezeld van een historische Blond of Dubbel van brouwerij Wispe, de befaamde kopstoot. Toch grappig hoe, zelfs als je eigenlijk niet van jenever houdt, de smaken van het bier omhoogkomen tijdens en na het nemen van een sipje jenever.
Foodpairing
Een foodparing mag ook niet ontbreken tijdens een PINT- evenement, dus haast ik me door de inmiddels ook behoorlijk volgelopen kerk, waarin de ketels strak zijn geïntegreerd in de rest van het interieur, naar de entresol. In hoog tempo krijgen we vier proefglaasjes met begeleidende hapjes voorgeschoteld door Linda, onze gastvrouw.
1. Hartenlust met kibbeling
Als eerste de Hartenlust, met Magnumhop geplukt door vrijwilligers uit een tuin verderop en ook lokale gerst, een “echt Weesperbiertje” dus. Al kan dat natuurlijk niet echt volgens een opmerkzame proever, want waar wordt die gerst dan gemout? (Nederhorst, is het antwoord). Als bijpassende snack een stukje kibbeling. De gerechten zijn mooi complementair. Door de vis komt de smaak van de hop meer naar boven. Toch zou het een betere combinatie met zalm zijn geweest, geeft iemand uit een latere sessie als suggestie.
2. Wispe Saison met kipsaté
Als tweede combi de Wispe Saison, met een stokje kipsaté. Linda vertelt dat er voor deze combinatie gekozen is, omdat het kruidige van het bier, het zuurtje in de afdronk en het prikkeltje van de gember, goed samengaan met de kokos in de satésaus.
3. Quadrupel met kaaskroket
Lang de tijd om hierover te discussiëren is er niet, want het derde bier wordt alweer op tafel gezet. Qua naamgeving had deze beter gewisseld kunnen worden met zijn voorganger, want dit is de Wispe Deux Barrel aged gin infused, een quadrupel van 11 procent, gerijpt op bourgognevaten, met gin van stokerij Anker, een limited edition, dus pech als je het nog een keer wilt drinken. Het bier is behoorlijk ‘in your face’, maar mijn buurman omschrijft het als een grote golf die er dreigend uitziet maar zich terugtrekt voordat hij de kust bereikt. De combinatie met kaaskroket en mosterd doet niet zo heel veel, al wordt het bier misschien iets bitterder naast de kroket.
4. Wispe Porter met minihoorntje met framboos
Die golf is dan een mooi bruggetje naar het vierde gerecht, een soort minihoorntje met framboos erbovenop, met vooral heel veel zout, een slok zeewater in het kwadraat. De anderen delen deze ervaring niet. Was dit bij hen misschien een subtiel plagerijtje van een paar zoutkorrels, “Die van jou is waarschijnlijk in de zoutpot gevallen”, constateert een medeproever. Door mijn pogingen van deze hap zout samen met het bier een foto te maken en er bovendien aan de onderkant van het hoorntje een witte substantie lekt, is het mij even ontgaan waarom iemand het een goed idee vond om dit te combineren met de Wispe Porter. Misschien omdat sommige fijnproevers rood fruit in de porter ontdekken, wat dan weer mooi aansluit ор de framboos van het hoorntje.
Gouden Pint
Om 16.00 uur is het de beurt aan het officiële tintje van het festival. De bekendmaking van de PINT-prijzen, voor personen die zich al jarenlang verdienstelijk hebben gemaakt voor de bierwereld, of veelbelovend aan die weg timmeren. Voorzitter Yoran Zonneveld reikte samen met Arjanneke van den Berg, van de Gooische Bierbrouwerij, als eerste De PINT Stimuleringsprijs uit aan Michelle Meens van Alfa Bier, een familiebrouwerij die bier als levensstijl promoot, aldus de jury. De PINT van Verdienste ging naar Fedor Vogel, voorzitter van de Dutch Beer Challenge en iemand met vele bierpublicaties op zijn naam. De Gouden PINT viel ten eer aan Jacques Bertens, die zich al vele jaren actief inzet voor de hobbybrouwers in Nederland.
Als we toch bezig zijn met mensen te bedanken voor hun inzet, mogen ook zeker de complimenten voor de organisatie niet ontbreken. Het was een zeer geslaagd en supergezellig festival. ledereen kon in de avondzon nog lang nagenieten aan de oever van de Smal Weesp, waar het vuurliniehuisje inmiddels was omgedoopt tot poppodium, en in de wijde omgeving de vrolijke klanken van een coverbandje te horen waren. Wij willen zeker blijven in Weesp, want ze hebben er ook bier!
Dit is een artikel uit PINT-Magazine winter 2025.